Hoeveel geluid maakt een airco buitenunit en welke regels gelden er?

Een buitenunit maakt om twee redenen geluid. De ventilator verplaatst lucht door de warmtewisselaar. Dit geeft een ruisend geluid. De compressor comprimeert het koudemiddel. Dit veroorzaakt een lagere bromtoon. Daarnaast kan er trillingsgeluid ontstaan wanneer de unit stijf aan een gevel of dak is bevestigd en de trillingen zich door de constructie voortplanten. Dat derde punt wordt onderschat. Een unit die op zichzelf stil is, kan via een houten dakconstructie of een lichte gevel toch als hinderlijk brommen binnenkomen bij de buren of in de eigen slaapkamer.

Wat de opgegeven decibelwaarden betekenen

Fabrikanten geven meestal twee waarden op, en die verwarring is de bron van veel misverstanden:
• Geluidsdrukniveau: gemeten op een bepaalde afstand, vaak 1 meter. Dit is het getal dat mensen herkennen als ‘hoeveel decibel maakt het toestel’
• Geluidsvermogenniveau: de totale akoestische energie die de unit uitstraalt, onafhankelijk van afstand. Dit getal ligt ongeveer 10 tot 15 decibel hoger en is het getal dat in geluidsberekeningen wordt gebruikt

Wie twee toestellen vergelijkt, moet dus dezelfde grootheid naast elkaar leggen. Een unit met ‘slechts 48 decibel’ en een unit met ’62 decibel’ kunnen even stil zijn als het eerste getal drukniveau is en het tweede vermogenniveau.
Gangbare waarden voor woningbuitenunits liggen ruwweg rond 46 tot 55 decibel geluidsdruk op 1 meter, waarbij veel toestellen een nacht- of stille modus hebben die daar enkele decibel vanaf haalt.

Wat de regels zeggen

In Nederland gelden er landelijke geluidseisen voor buiten opgestelde installaties bij woningen, waaronder airco’s en warmtepompen. De kern: op de erfgrens mag een dergelijke installatie in de nachtperiode een bepaald niveau niet overschrijden. In de bouwregelgeving is voor nieuw te plaatsen installaties een grens van 40 decibel op de perceelgrens vastgelegd voor de nachtsituatie. Daarnaast kunnen gemeenten in hun eigen regels aanvullende bepalingen hebben, bijvoorbeeld over plaatsing in beschermde stads- of dorpsgezichten, aan de voorgevel, of bij monumenten. Ook een VvE kan eisen stellen aan plaatsing aan de gevel of op het dak. Omdat deze regelgeving verandert en per gemeente kan verschillen, is het verstandig om de actuele eisen bij uw eigen gemeente na te gaan voordat u een plaats definitief kiest. Een installateur die regelmatig in uw gemeente werkt, kent doorgaans de praktijk.

Zeven manieren om geluidsoverlast te voorkomen

• Plaats de unit zo ver mogelijk van de erfgrens en van slaapkamerramen, van uzelf en van de buren
• Blaas niet in de richting van een naburige gevel; een unit die tegen een muur uitblaast, kaatst het geluid terug
• Vermijd opstelling in een nauwe gang tussen twee muren, waar geluid zich opstapelt
• Gebruik trillingsdempers onder de voeten en veerelementen bij gevelbevestiging
• Bevestig bij voorkeur op een zware, massieve constructie in plaats van op een lichte houten of stalen onderbouw
• Zet de nachtmodus of stille modus aan; die verlaagt het toerental van de ventilator gedurende de nacht
• Overweeg een ombouw, mits die de luchtstroom niet belemmert; een dichte kast verlaagt het rendement en kan storingen veroorzaken

Het gesprek met de buren

Formeel is het toegestane niveau bepalend, maar in de praktijk lost een vooraf gevoerd gesprek meer op dan een naderhand gewonnen discussie. De meeste bezwaren gaan niet over decibellen maar over verrassing: buren die op een ochtend een apparaat aan de gevel zien hangen dat er de dag ervoor niet was. Even melden waar de unit komt, welke kant hij uitblaast en dat er ’s nachts een stille modus draait, neemt het overgrote deel van de spanning weg.

Als er toch een klacht komt

Bij een geluidsklacht is de gebruikelijke volgorde: eerst zelf de situatie beoordelen, dan kijken of de nachtmodus aanstaat en of trillingsdemping ontbreekt, en zo nodig een geluidsmeting laten doen. Een meting maakt duidelijk of het niveau daadwerkelijk boven de norm zit of dat het om hinderbeleving gaat. In beide gevallen zijn er meestal technische maatregelen mogelijk: verplaatsen, dempers toevoegen, een geluidsscherm plaatsen of het toerental begrenzen.