Is airconditioning duurzaam?
Een airco verbruikt elektriciteit om te koelen. Dat is een feit en dat kost energie die er anders niet was. Tegelijk verplaatst datzelfde toestel in de winter warmte met een rendement dat geen enkele gasketel haalt, waarmee het aardgas kan vervangen. Of airconditioning duurzaam is, hangt dus af van hoe u het toestel gebruikt, waar uw stroom vandaan komt en wat het alternatief was. Hieronder de vier onderdelen waaruit de milieu-impact bestaat, elk met wat er wel en niet aan te sturen valt.
Het stroomverbruik bij koelen
Koelen kost energie. Dat is de meest zichtbare kant van de rekening en het punt waarop critici terecht wijzen. Een airco die de hele zomer op 19 graden staat, verbruikt fors. Het verbruik hangt sterk af van de ingestelde temperatuur: elke graad lager kost ruwweg 6 tot 10 procent extra energie. Dat betekent dat gebruiksgedrag hier meer uitmaakt dan de aanschafkeuze. Instellen op 24 graden in plaats van 20, buitenzonwering gebruiken, ramen dicht houden tijdens de warmste uren en de deur van de gekoelde ruimte sluiten, scheelt aanzienlijk meer dan het verschil tussen twee energielabels.
Het rendement bij verwarmen
Dit is de kant die in de discussie vaak ontbreekt. Een airco die verwarmt is een lucht-lucht warmtepomp. Hij levert per kilowattuur stroom meerdere kilowattuur warmte, doordat hij warmte uit de buitenlucht verplaatst in plaats van energie omzet. In het Nederlandse klimaat komt het seizoensrendement doorgaans uit tussen ruwweg 3,5 en 5.
Vergeleken met een cv-ketel, die per eenheid gas hooguit een eenheid warmte kan leveren, is dat een fundamenteel andere verhouding. Wie de airco in het stookseizoen gebruikt om gas te vervangen, verlaagt daarmee de CO2-uitstoot, mits de stroom niet volledig uit kolen komt. In de Nederlandse elektriciteitsmix, die steeds meer wind en zon bevat, pakt die vergelijking gunstig uit voor de warmtepomp.
Het koudemiddel
In elke airco zit een koudemiddel dat de warmte transporteert. Deze middelen zijn krachtige broeikasgassen als ze vrijkomen. Ze worden aangeduid met een GWP-waarde, de global warming potential, die aangeeft hoeveel sterker het effect is dan dat van CO2.
Het meest gebruikte koudemiddel in woningairco’s is R32, met een GWP van ongeveer 675. Dat is fors lager dan de oudere R410A, die rond 2.088 zit. De sector beweegt onder Europese regelgeving verder richting middelen met een nog lagere GWP, zoals R290 (propaan), dat een GWP van ongeveer 3 heeft.
Belangrijk: zolang het systeem dicht is, komt er niets vrij. Het risico zit in lekkage en in onzorgvuldige afvoer aan het einde van de levensduur. Daarom is installatie door een F-gassen gecertificeerde monteur geen formaliteit maar een milieumaatregel: een correct gevuld en afgeperst systeem lekt niet, en bij vervanging wordt het koudemiddel afgezogen en verwerkt in plaats van afgeblazen.
Productie en levensduur
De productie van een airco kost grondstoffen en energie. Die impact wordt uitgesmeerd over de levensduur, die bij goed onderhouden toestellen doorgaans 15 tot 20 jaar bedraagt. Hoe langer het toestel meegaat, hoe kleiner het aandeel van de productie in de totale voetafdruk. Onderhoud speelt daarin een directe rol. Vervuilde filters en warmtewisselaars verlagen het rendement, waardoor het toestel meer stroom verbruikt voor hetzelfde resultaat, en verkorten de levensduur van de compressor.
De vergelijking die er werkelijk toe doet
De vraag is zelden ‘airco of niets’. In de praktijk gaat het om:
• Airco versus mobiele airco: een vaste split-unit is aanzienlijk zuiniger, omdat een mobiel toestel via de slang warme buitenlucht naar binnen zuigt en daardoor tegen zichzelf werkt
• Airco versus ventilatoren: ventilatoren verbruiken veel minder, maar koelen de lucht niet. Bij hoge temperaturen bieden ze beperkt verlichting
• Airco versus cv-ketel in de winter: hier wint de airco op rendement en CO2, mits de woning redelijk geisoleerd is
• Airco versus volledige warmtepomp: een lucht-water warmtepomp verwarmt de hele woning inclusief tapwater, maar vraagt een grotere investering en vaak een lagetemperatuurafgiftesysteem
Wat een airco duurzamer maakt in uw situatie
• Combineer met zonnepanelen: de piek in koelvraag valt samen met de piek in opwek
• Stel niet lager in dan nodig; 24 graden voelt in de zomer koel genoeg aan
• Gebruik het toestel ook in het stookseizoen, zodat het gasverbruik daadwerkelijk daalt
• Kies een toestel met een koudemiddel met lage GWP en een hoge SCOP
• Laat jaarlijks onderhoud uitvoeren en houd de filters schoon
• Werk aan de schil: isolatie en buitenzonwering verlagen de koelvraag aan de bron
Een airco die alleen in de zomer op een lage temperatuur draait, voegt energieverbruik toe en is in die rol niet duurzaam te noemen. Datzelfde toestel, gebruikt om in het stookseizoen aardgas te vervangen, gevoed met eigen of groene stroom en goed onderhouden, is een van de efficiëntste manieren om een woning te verwarmen die er op dit moment bestaan. Het toestel is niet duurzaam of onduurzaam. Het gebruik bepaalt de uitkomst.
Meer weten?
Wilt u meer weten over de mogelijkheden met een airco in uw woning of bedrijfspand? Neem dan vandaag nog contact op met de professionals van Airco Doetinchem. Wij zijn telefonisch bereikbaar op 085 303 59 28, via e-mail info@aircodoetinchem.nl en via het contactformulier op deze website.
Veelgestelde vragen
Wat is de GWP van R32 en waarom is dat relevant?
R32 heeft een GWP van ongeveer 675, tegen ruwweg 2.088 voor het oudere R410A. GWP geeft aan hoe sterk het broeikaseffect is ten opzichte van CO2. Zolang het systeem gesloten blijft, komt er niets vrij; de waarde telt vooral bij lekkage en bij afvoer aan het einde van de levensduur.
Is een airco duurzamer dan een cv-ketel?
Bij verwarmen doorgaans wel. Een airco levert per kilowattuur stroom meerdere kilowattuur warmte, terwijl een ketel per eenheid gas hooguit een eenheid warmte levert. Met de huidige Nederlandse elektriciteitsmix valt die vergelijking gunstig uit voor de warmtepomp.
Verbruikt een mobiele airco minder dan een vaste?
Nee, in de praktijk juist meer per graad koeling. Een mobiel toestel blaast warme lucht via een slang naar buiten, waardoor er via kieren warme buitenlucht wordt aangezogen. Een vaste split-unit werkt met een gescheiden binnen- en buitendeel en is daardoor efficiënter.
Wat gebeurt er met het koudemiddel als het toestel wordt vervangen?
Bij correcte demontage zuigt een gecertificeerde monteur het koudemiddel af voor verwerking of hergebruik. Het mag niet worden afgeblazen. Dat is zowel wettelijk verplicht als de belangrijkste factor in de milieu-impact aan het einde van de levensduur.
Klanten vertellen
